Kalkvlekken op de douchewand zijn resten van het water. Als een druppel opdroogt, verdampt het water, maar de mineralen die erin opgelost waren, blijven op het glas achter. Druppel voor druppel groeien ze uit tot een wit laagje. De beste bescherming is het water direct na het douchen weg te halen, voordat het kan opdrogen.
Waarom ontstaan er kalkvlekken in de douche?
Kraanwater bevat calcium en magnesium. Volgens Svenskt Vatten, de Zweedse brancheorganisatie van waterbedrijven, bepaalt de hoeveelheid van die twee hoe hard het water is. De Zweedse voedselautoriteit Livsmedelsverket schrijft dat hard water aanslag kan geven in leidingen en installaties, vooral als het water wordt verwarmd. In de douche heb je zowel warm water als talloze druppels die opdrogen op glas, tegels en mengkraan.
Zacht water beschermt niet helemaal. Het kraanwater in Stockholm geldt als zacht, 4–6 °dH, en geeft toch een witte kalkaanslag als je het kookt, aldus Stockholm Vatten och Avfall, het waterbedrijf van de stad. Met harder water komen de vlekken sneller. Kalk is onschadelijk. Livsmedelsverket schrijft dat je hard water prima kunt drinken en er gewoon mee kunt koken.
Hoe hard is het water waar ik woon?
Je gemeente of waterbedrijf vermeldt de hardheid op de eigen website. De tabel hieronder gebruikt Duitse hardheidsgraden (°dH), volgens de indeling van Svenskt Vatten, die erop wijst dat de grenzen niet absoluut zijn. De laatste kolom is onze interpretatie voor de douche.
| Hardheid | °dH | Wat dit betekent voor de douche |
|---|---|---|
| Zeer zacht | 0–2 | Weinig kalk per druppel, maar die hoopt zich op als het water dag na dag mag opdrogen |
| Zacht | 2–5 | Na verloop van tijd een dun laagje, het duidelijkst op donkere en glanzende oppervlakken |
| Middelhard | 5–10 | Zichtbare vlekken als je niet afdroogt |
| Hard | 10–20 | De vlekken komen snel, droog na elke douchebeurt af |
| Zeer hard | boven 20 | Veel kalk per druppel, hier maakt afdrogen het meeste verschil |
In Zweden is de richtwaarde van Livsmedelsverket voor de hardheid van drinkwater 15 °dH. Daarboven wordt het water beoordeeld als ‘geschikt met opmerking’, maar het is niet schadelijk voor de gezondheid.
Trekker of handdoek – wat werkt het best tegen kalk?
Allebei werken ze, zolang het water verdwijnt. Een productblad van een fabrikant met onderhoudsadvies voor douchewanden beschrijft de effectiefste en meest milieuvriendelijke manier om de douche schoon te houden: je haalt na elke douchebeurt een rubberen trekker over het glas of veegt het af met een zachte doek. De Zweedse fabrikant Svedbergs geeft hetzelfde advies voor mengkranen en schrijft dat je kalkvlekken voorkomt als je na elk gebruik afveegt met een zachte doek.
De trekker is snel op grote, vlakke glasoppervlakken. Toch blijft er water achter op plekken waar hij niet bij kan: aan de onderrand, in de hoeken, rond profielen en scharnieren, op de kraan en op tegels met structuur. Daar heb je een doek of handdoek nodig.
| Methode | Goed in | Minder goed in |
|---|---|---|
| Rubberen trekker | Grote, vlakke glasoppervlakken | Hoeken, randen, profielen, kranen en structuurtegels |
| Microvezeldoek | Kranen, spiegels en kleinere oppervlakken | Moet bij een hele douchewand vaak worden uitgewrongen |
| Droogdoek voor de badkamer | Glas, randen, profielen en kranen in één keer | Moet te drogen worden gehangen en gewassen |
| Gewone badstof handdoek | Heb je al in huis | Wordt snel nat en kan pluisjes op het glas achterlaten |
| Koud water of ventilator | Zeepresten en vocht in de ruimte | De kalk in de druppels blijft achter |
We verkopen een droogdoek speciaal hiervoor, Shiny Wipes. Hij heeft een kant met lusjes die het water opneemt en een gladde kant die oppoetst, en is verkrijgbaar in M (30 × 40 cm) en XL (40 × 60 cm). Je hoeft niets te kopen om te beginnen. Een schone microvezeldoek of een oude handdoek doet op kleinere oppervlakken hetzelfde werk. Heb je al een trekker, trek dan eerst het glas af en neem daarna de randen en kranen met de doek.
Helpen koud water of ventileren tegen kalk?
Koud water spoelt zeep en shampoo weg, en ventileren zorgt dat het vocht verdwijnt. Geen van beide haalt de kalk in de druppels weg. Het koude water komt uit dezelfde leiding als het warme en bevat hetzelfde calcium, dus de druppels geven vlekken als ze opdrogen.
Met de ventilator aan en de deur open drogen de druppels op het glas sneller op, en de kalk blijft net zo goed achter. Spoel en ventileer gerust, maar droog ook af.
Hoe droog je het doucheglas zonder strepen?
Strepen komen vaak doordat de doek te nat is. Een doorweekte doek laat een dun waterfilmpje achter, en dat droogt op tot hetzelfde witte laagje dat je wilde voorkomen. Wring de doek uit zodra hij zwaar aanvoelt. Heb je zowel een trekker als een doek, laat de trekker dan het meeste water weghalen en gebruik de doek voor de randen en de laatste veeg. Veeg ook het rubber van de trekker af tussen de halen door, anders trek je het water weer mee terug. Glans op de kraan krijg je door te poetsen met een droog deel van de doek.
Beschermt een coating op het glas tegen kalk?
Sommige douchewanden worden verkocht met een coating waardoor het water makkelijker afloopt. Dan blijven er minder druppels achter, maar de druppels die achterblijven, drogen op dezelfde manier op. Droog dus toch af. Wees ook zuinig op de coating. Het productblad voor douchewanden waarschuwt dat sponzen en schoonmaakpasta met schuurmiddel glas en metaal kunnen krassen, en vraagt je te controleren of het schoonmaakmiddel geschikt is voor jouw oppervlak.
Hoe vaak moet je de douchewand schoonmaken?
Droog je na elke douchebeurt af, dan is een eenvoudige schoonmaakbeurt ongeveer eens per week genoeg. De Zweedse fabrikant INR raadt aan om mengkranen wekelijks schoon te maken met een zachte doek en een milde zeepoplossing of een pH-neutraal middel, en ze daarna na te spoelen en af te drogen. Het glas kan dezelfde milde schoonmaak aan. Heeft zich toch al een wit laagje gevormd, dan heb je zuur nodig, bijvoorbeeld schoonmaakazijn. Hoe je dat doet zonder voegen en kranen te beschadigen, lees je in Kalk van de douchewand verwijderen. Dezelfde techniek voor glanzend glas zonder strepen vind je in Ramen lappen zonder strepen. Meer schoonmaakspullen vind je bij Schoonmaken & reinigen.
Veelgemaakte fouten
- Alleen het glas afdrogen. Kranen, profielen en tegels vlak bij de vloer krijgen ook druppels.
- Het schoonmaken uitstellen tot het weekend. Dan zijn de druppels van een hele week al opgedroogd.
- De trekker hangt buiten de douche. Hang hem aan een haakje in de douche, waar je hem ziet als je de kraan dichtdraait.
- Een schuurspons op de vlekken. Die kan glas en metaal krassen.
- Wasverzachter in de was. Wasverzachter hecht zich aan de vezels, waardoor de doek minder goed opneemt.
- Koud water als enige bescherming. Dat spoelt zeep weg, maar geen kalk.
Bronnen
- Svenskt Vatten: feiten over drinkwater (in het Zweeds)
- Livsmedelsverket: je wateranalyse interpreteren (in het Zweeds)
- Stockholm Vatten och Avfall: vragen en antwoorden over kraanwater (in het Zweeds)
- Onderhoudsadvies voor douchewanden (productblad van een fabrikant, gepubliceerd via de Zweedse wooncoöperatie HSB) (in het Zweeds)
- Svedbergs: mengkranen, product- en onderhoudsbeschrijving (PDF) (in het Zweeds)
- INR: onderhoudsadvies voor mengkranen (PDF) (in het Zweeds)






